Actieve Leefstijl
Afdrukken print contact contact lettergrootte:standaard groot

Actieve leefstijl – Eindversie: december 2016. Bijwerking tekst t/m december 2018.

Het project ’55-plus Sport & Leefstijl’ omvat een ontwikkelingsonderzoek naar het concept ‘Actief leven, sporten-bewegen en leren-ontwikkelen’ in de periode 2009 t/m december 2016. Dit vormt de kern van deze site. Het is een vervolg op een eerder onderzoek - van 1998 t/m 2009 – naar ‘Actief leren onderwijzen’ op het gebied van de lichamelijke opvoeding op school, de (jeugd)sport en lerarenopleidingen voor vakleraren LO (Academies voor Lichamelijke Opvoeding / Instituten voor Sportstudies). Op deze site treft u hierover vele artikelen en (gratis te downloaden) publicaties. De kern van ons verhaal en de (onderstreepte) opvattingen daarbij gaan over de 'Actieve leefstijl' die bij deze link verder wordt uitgewerkt..... 


Zowel jong als oud ambieert een leven lang actief (ondernemend, vitaal) leven. Daarvoor is een optimaal fysiek, sociaal én mentaal-cognitief beleven, leren - ontwikkelen nodig. Het niveau dat je kunt bereiken hangt af van de eigen competenties en de mogelijkheden van (leer- en ontwikkel)omgevingen of de mate van het veranderen daarvan. Actief ontwikkelen vraagt om een veelzijdige en veelvormige inhoud. Zo mogelijk een allround functioneren op vele manieren en gebieden. Sport, als aspect van ontspanning, is zo’n gebied dat behalve een allround (fysiek, sociaal en mentaal) ontwikkelen ook optimaal en/of maximaal ervaren mogelijk maakt. Dat heeft een grote invloed op het eigen welbevinden en van een groep. Sport moet dan niet alleen competitief, maar (bij het ouder worden vooral) ook recreatief/onderling uitgevoerd kunnen worden.  
Een actieve leefstijl draagt bij aan het meer zelfstandig, zelfsturend en zelfverantwoordelijk handelen én biedt mogelijkheden tot een voortdurend investeren in jezelf, in de relaties met … en het inspireren van anderen (coachen/begeleiden) plus in het veranderen van omgevingen. Plezier en resultaat zorgen voor een vitaal leven. Samenwerkend leren in een ‘club(je)’, bevordert de ontwikkeling van ‘inhoud’, ‘wijze van deelnemen’ en het blijven participeren in de samenleving.
Veelzijdig, veelvormig en/of allround handelen is relatief complex en vereist het leren van totaalplaatjes (vier tegen vier volleyballen). De mens is ook zelf een ‘totaalplaatje’ (van lichaam, geest, omgeving) die de werkelijkheid als een bewust en - vooral – onbewust ‘totaal’ waarneemt. Het vraagt om kennis (leren) begrijpen, integreren en toepassen en het ontwikkelen van kunde of een geheel van vaardigheden, om doelgericht te kunnen handelen.

Vanaf 2010 promoot en ontwikkelt OLDACTION het lokaal en landelijk als een sociale innovatie op het gebied van sport en leefstijl. Het project is in 2016 afgerond, de eindversie is in december 2018 afgerond. Bijstellingen van teksten zullen, als de actualiteit op dit gebied daar aanleiding toe geeft, blijven plaatsvinden. Informatie over de OA-De projectontwikkeling van ’55-plus Sport & Leefstijl’ is te vinden WERKWIJZE OA-CLUB

De opzet van de site is als volgt…..
*
HOME & LEESWIJZER-NIEUWSBRIEF geven de structuur van het concept ‘actief leven, sporten en ontwikkelen’ op deze site aan. Er zijn drie centrale links, waarin vijf kernteksten zijn opgenomen, namelijk 


*
ACTIEVE LEEFSTIJL. Kernartikel 1: Sociale innovatie voor de 55-plusser die 'anders' wil sporten en leven.  Kernartikel 2: Fysiek, sociaal én mentaal actief leven. Daarnaast enkele artikelen die aspecten van ACTIEVE LEEFSTIJL verder uitwerken. De INTRO bij deze link helpt u verder.
Praktijk:
CLUBVORMING,  & VOORBEELD CLUBVORMING. Voor bronnen zie: LITERATUUR.

*ANDERS SPORTEN. Kernartikel 3: Het 'anders' sporten (en leven) van de 55-plusser. Praktijkuitwerking:  CLUBVORMING, VOORBEELD CLUBVORMING, SPORTVORMEN & SPORT ONTWIKKELEN. Voor bronnen zie: LITERATUUR.

*LEREN & ONTWIKKELEN. Kernartikel 4 (leesniveau 1): Een leven lang bewegen leren en ontwikkelen!'. Kernartikel 4 (leesniveau 2): Leren & Ontwikkelen, een leven lang! . Praktijkuitwerking: SPORT ONTWIKKELEN. Voor bronnen zie: LITERATUUR.

Inhoudelijke aspecten van de actieve leefstijl en hun vindplaats zijn ….
 

Fundamenteel niveau

Actieve, ondernemende, gezonde en zinvolle leefstijl hebben met taken op het gebied van werk, zorg, ontwikkeling, ontspanning. Een leven lang. Per levensfase zijn deze ‘totalen’ naar aard, omvang en intensiteit verschillend.
(Leren en) ontwikkelen is gericht op jezelf, op relaties met anderen, op samenwerken in en vernieuwen van omgevingen, inspireren van anderen door gedrag en opvattingen.
Het vereist zelf-, omgevings- en ontwikkelingsbesef die de eigen persoonlijke identiteit kenmerken en bijdragen aan het collectief bewustzijn.
Zie de links ‘Actieve leefstijl’ en ‘Clubvorming’ op de site
www.oldaction.nl .

Planningsniveau

Denken, (doelgericht) handelen, voelen en waarderen (betekenis geven aan…) en motorisch, cognitief-met inzicht, sociaal en affectief leren/ontwikkelen vormen één geheel.
Er is fysieke, mentale en sociale coördinatie in samenhang op een bepaald niveau.
Zelfstandig individueel én samen kunnen functioneren bij het leren, het leren hoe te leren én het leren hoe je anderen iets kunt leren. Ook al zijn er verschillende coördinatieniveaus.
Zie de links ‘Leren & Ontwikkelen’ en ‘Sport Ontwikkelen’ op de site
www.oldaction.nl .

Niveau van het praktisch handelen

Is fysiek (lichaam) en mentaal (bewustzijn) aanwezig in processen, functies, rollen en taken in gedrag of acties binnen omgevingen die een ‘totaal’ vormen.
Over een samenhangend geheel aan vaardigheden beschikken en kunnen toepassen. Streven naar optimaal ervaren en presteren. Omgaan met verschillen van elkaar door situaties op de mogelijkheden van elkaar af te stemmen c.q. onderling te regelen.
Zie de links ‘Anders Sporten’ en ‘Sportvormen’ op de site
www.oldaction.nl .


Een artikel is op de volgende leesniveaus gebaseerd: (1) basisinformatie op mbo- niveau, aangeduid als niveau 1 en (2) verdiepende informatie op hbo- niveau, aangeduid als niveau 2. De informatie is bedoeld voor zowel de kartrekker, coördinator, leefstijlcoach, opleider en derde of vierdejaars mbo- of hbo-student of de 55-plusser. De aard van de tekst is geschreven op fundamenteel, plan- en/of praktijkniveau. Zo kunt u op basis van onderwerp en moeilijkheidsgraad uw leesroute zelf bepalen. Bij WERKWIJZE OA-CLUB is ook een leesleidraad te vinden.


Teksten hebben de navolgende bedoeling en inhoud….
1.1
Basisboek ALO2- voor een 'andere' 55-plus Sport & Leefstijl
De nieuwe generatie, de nu 55 tot 75 jarigen, wil fysiek en mentaal actief leven. Dat is gebaseerd op twee pijlers: dagelijks veel en gevarieerd bewegen-sporten én leren-ontwikkelen. Doe dat op maat, optimaal en – vooral - samen in een ’club’. In dit basisboek (2012) worden de kernpunten beschreven die voor de leefstijl van de nieuwe generatie (geboren in de jaren veertig, vijftig en begin jaren zestig) van belang zijn. Een gratis te downloaden bestand is toegevoegd. Op lees- en planniveau 1.

1.2
Leefstijlen van drie generaties (de nieuwe, oude en toekomstige) in praktijk  (versie juli 2017). Voorafgaand een diaserie over ‘ouder worden’, zie de dia-beelden .... 

De nieuwe generatie 55-plussers staat op vele punten ‘anders’ in het leven dan de vooroorlogse generatie. Maar wat is ‘anders’ in vergelijking met de generatie voor en na ons? De nu 55 tot 75 jarigen zijn over het algemeen meer betrokken, vitaler, actiever/ondernemender en meer op samen beleven, leren en ontwikkelen ingesteld. Op lees- en fundamenteel niveau 2.


2.1
Sociale innovatie voor de 55-plusser die 'anders' wil leven en sporten
- Kernartikel 1! (versie december 2018)
OLDACTION is een beweging die streeft naar een sociale innovatie. De nieuwe generatie 55-plussers – geboren in de jaren veertig, vijftig en begin zestig – kijkt ‘anders’ tegen het leven aan en gedraagt zich ‘anders’ dan de vooroorlogse generatie. Maar hoe ‘anders?’ Op lees- en planniveau 1. Dit artikel treft u ook aan bij OA-WERKWIJZE, ANDERS SPORTEN en LEREN & ONTWIKKELEN..

2.2
Een fysiek-sociaal-mentaal actieve leefstijl, een leven lang!. Kernartikel 2 (versie juli 2018)    
De nieuwe generatie senioren – geboren in de jaren veertig, vijftig en begin zestig – is door de dynamiek in de samenleving gebaat bij actief en ondernemend gedrag. Daarvoor is een optimale  fysiek, sociaal en mentaal actieve leefstijl aan te bevelen. De pijlers van die leefstijl zijn: (1) veel bewegen-sporten-initiatief nemen én (2) optimaal leren en ontwikkelen van jezelf, in de relaties met en het inspireren van anderen, van de omgeving. Optimaal participeren en ervaren gebeurt  in ‘clubs, netwerken of leefgemeenschappen’. Een ontwikkelingsmodel fungeert als leidraad. Op lees- en fundamenteel- / planniveau 1 & 2.



3.1
Optimaal op maat of niveau ervaren en presteren na je 55e!... is vooral optimaal vrij en zelfstandig handelen (versie mei 2018)
Voor iedereen, maar hier voor de 55-plusser, betekent optimaal functioneren het in praktijk brengen van een fysiek-mentaal actieve/ondernemende, gezonde en zinvolle leefstijl. Met een actieve leefstijl maak je keuzes in taken of activiteiten die voor een bepaalde tijd tot een redelijk uitgebalanceerd plan en uitvoering leidt. Kenmerkend is: (1) het autonoom of zelfstandig, zelfsturend, zelfverantwoordelijk handelen overheerst én (2) optimaal-op maat en onder een zekere en voldoende aansprekende ‘druk’ presteren én ervaren’.  Op lees- en planniveau 2.


3.2
Ontwikkelen van activerende omgevingen in 'clubs' voor 55 plussers (versie september 2017)
Een actieve/ondernemende leefstijl is gebaseerd op veel sporten/bewegen en samenwerkend beleven, leren en ontwikkelen in ‘clubs’. Hier specifiek bedoeld voor 55- plussers. Welke kenmerken heeft een omgeving nodig om mensen optimaal tot beleven, leren en ontwikkelen te activeren? Sociale contacten zijn en blijven een leven lang van groot belang. Daarom is het participeren in vele lokale bestaande of zelf gevormde clubs aan te bevelen. Op lees- en planniveau 2. 

3.3
Levenskunst en leefstijl (versie november 2018)
Fysiek en mentaal actief, gezond (én sociaal) én zinvol leven is een kenmerkende leefstijl van de nieuwe én toekomstige generatie. Optimaal en op maat (of niveau) functioneren op het gebied van werk, zorg, ontspanning en ontwikkeling is een goed streven. Dit alles vereist in elke fase van het leven een zekere ‘levenskunst’. Het voortdurend streven naar je persoonlijk gelukkig voelen.
Op lees- en fundamenteel niveau 2.


4.1
Ontwikkelend leven en sporten in deze tijd! (versie augustus 2018)
Bewegen en Sporten & Leren en Ontwikkelen zijn de pijlers van een actieve leefstijl. Samen zijn deze pijlers fundamenteel voor ons bestaan. ‘Ontwikkelend sporten’ typeert één maatschappelijk gebied: ontspanning (of genieten). Sportkenmerken, zoals het op ‘competitie, maximaal presteren én winnen’ gericht zijn, zie je ook op vele andere maatschappelijke gebieden. Sport is daarvoor een goede metafoor. Een ander sportkenmerk dat steeds meer aandacht krijgt (vooral bij 55-plussers) is het ‘coöperatief en optimaal presteren’. Een uitdagende ontwikkelingsmogelijkheid in een ‘club’ van overwegend leeftijdgenoten. Lees- en planniveau 2.

4.2. Cultuur en identiteit in verandering (versie november 2018)
Collectieve en persoonlijke identiteit zijn nauw met cultuur of samenleving verbonden. De plek op aarde, de geschiedenis van mensen en hun ontwikkeling door de tijd heen, alsmede actuele gebeurtenissen en ontwikkelingen beïnvloeden een samenleving maar óók het gedrag van individuen en groepen. Evolutie is de aanjager van biologische (‘actief-zijn en bewegen’) en culturele (‘leren en ontwikkelen’) veranderingen van de mens en het individu. Welke kenmerken hebben en ontwikkelen we als collectief van ‘de Nederlander’? Hoe ziet onze toekomstige samenleving en identiteit eruit? Op lees- en fundamenteel c.q. planniveau 2.


5.1 OA-Ontwikkelingsonderzoek 55-plus Sport & Leefstijl. Dl 1- Opzet & resultaten t/m 2010 (versie oktober 2017)
'Actief leren Onderwijzen' is als project en concept in de periode 1999 tot 2010 ontwikkeld voor het onderwijs (lichamelijke opvoeding bij het voortgezet onderwijs), (jeugd)sport en hbo-opleidingen voor vakleraren LO. Meerdere ontwikkelingsonderzoeken en -projecten zijn door professionele teams van ontwikkelaars(-onderzoekers) uitgevoerd. Dit geheel vormt in vervolg hierop de basis voor ‘Actief leven, sporten en ontwikkelen’ en het project ’55-plus Sport & Leefstijl’. De tekst 5.1 t/m 5.4 is ook te vinden bij ANDERS SPORTEN, LEREN EN ONTWIKKLEN & WERKWIJZE OA-CLUB. Op lees- en fundamenteel/planniveau 2.

5.2 OA-Ontwikkelingsonderzoek 55-plus Sport & Leefstijl. Deel 2- Opzet & aanpak t/m 2016 (versie augustus 2017)
Het concept ‘Actief leven, sporten en ontwikkelen’ is in de periode 2009 tot en met 2016 ontwikkeld en toegepast op het gebied van '55-plus Sport & Leefstijl' en met name bij de 'clubvorming'. Tekst is ook te vinden bij WERKWIJZE OA-CLUB. Op lees- en fundamenteel c.q. planniveau 2.

5.3 OA-Rapportage ontwikkelingsonderzoek 55-plus Sport & Leefstijl. Deel 3- Rapportage 2010 t/m 2016 
(versie november 2018)
In dit deel geven we een overzicht van de uitgevoerde ontwikkelacties, public relations en onderzoekacties op het gebied van 55-plus Sport & Leefstijl. Het ‘ontwikkelen’ gebeurt van ‘onderaf’ door lokale kartrekkers, coördinatoren, leefstijlcoaches en de deelnemers zelf en van ‘bovenaf’ door mbo en hbo opleidingen - die aandacht hebben voor dit gebied en deze doelgroep. Het startpunt voor ons project vormen de basispublicaties van 2010 en 2012. Er is een evaluatieve ‘stand van zaken’ opgenomen (zie punt 4 & 5). Tekst is ook te vinden bij WERKWIJZE OA-CLUB. Op lees- en fundamenteel/planniveau 2. 

5.4  OA- Rapportage lokaal ontwikkelingsonderzoek 2009-2013 - Ermelo  
Onderzoek naar de het uitproberen van een sociale innovatiepoging op lokaal niveau als basis voor een landelijke toepassing. Op lees- en fundamenteel- c.q. planniveau 1. Zie de opzet in praktijk bij VOORBEELD CLUBVORMING